ASSOCIËREN & TAAL-SPELEN
"Vooral in het aanvangsstadium van het creatief
schrijven zijn oefeningen op woordassociaties van een immens belang. Zij moeten bij de
leerlingen immers het gevoel voor breedtedenken of associatief denken activeren, en op die
wijze aantonen dat de logische orde in de verschijnselen niet de enig zaligmakende is.
(...)
Met het invoeren van associatie-oefeningen leert de leerling geleidelijk aan de grenzen
van zijn verbeelding opstellen voor vreemd verkeer. Terzelfdertijd realiseert zij/hij zich
dat haar/zijn waarneming doorgaans stereotiep vastzit in lagen." (Dirk De Geest in Dichtersbij.)
Oefeningen
(voorbeeld uit Melopee 1 herziene versie p. 160)
Oefening 1
- Schrijf vijf namen op van dieren (b.v. panda,
neushoornvogel, kwikstaart, egel, paard). Elke naam zet je in een aparte kolom.
- Breng nu de naam van het eerste dier met iets in verband,
iets wat dadelijk bij je opkomt als je dat woord hoort of leest. Zoiets noemen we
associëren.
b.v. bij panda (doet me denken aan) knuffelen, zacht, eerlijk, buurman, grote tuin,
populier, witte stam, paal, voetbal.
- Maak zo'n kettingassociatie voor de andere vier dieren.
Oefening 2
- Zoek nieuwe dierennamen die je gebruikt voor een klankassociatie.
De oefening is dezelfde als in 1 maar je zoekt nu naar woorden met dezelfde klank.
Geleidelijk aan mag je wel wat wijzigen.
b.v. haas - kaas - laars - baars - baas - snaar - blaar - raar - raad - daad.
Oefening 3
- Vanuit associaties kan je gaan zoeken naar treffende
vergelijkingen. Zo stel je een dier gelijk met een ding waarmee het volgens jou op een of
andere manier iets gemeen heeft.b.v:
een olifant is net als een bunker
is net als een fanfare
is net als een slinger
...
Oefening 4
Gedichten moeten niet altijd rijmen. Op de vorige
bladzijden las je al enkele voorbeelden.
Voor wie rijmen mooi vindt, een oefeningetje:
Geen A zonder B
geen C zonder D
B en D moeten rijmen en beide zinnetjes
moeten over een dier handelen.b.v:
Geen arend zonder klauwen
geen kat zonder miauwen.
Oefening 5
Absurde dieren. Zoek een naam voor een dier dat nog
ontdekt moet worden. En geef wat kenmerken van het dier: waar leeft het ? uitzicht ?
voorplanting ? Of geef een passende verklaring voor het woordenboek:
b.v. Aftameeuwie m. bpaalde vogel die veelvuldig voorkomt op de Shetland-eilanden; zie ook
naftameeuwie.
Oefening 6
Probeer uit het materiaal dat je geschreven hebt
inspiratie te zoeken voor een heus gedicht.
Tim Sebrechts (12 jaar) maakte de volgende tekst.
| Tjritjiriep Twee mussen op het pad voor me
zaten me uit te schelden.
Ik hoorde ze, maar snapte
niets
van wat ze vertelden.
Ik spreek goed Engels en, wat Duits,
begrijp de Italianen,
en zeg zelfs 'Ugh, jij mooie squaw',
zoals de Indianen.
Ik ken zes woorden vroeg-Chinees,
zeg njet en da in 't Russisch,
maar wat betekent 'tjritjiriep'
in 't gewoon Straatmussisch ?
(Tim, 12 jaar) |
